Tachografy w busach po 1 lipca 2026 roku - co zmieniło się w praktyce?

Nie oznacza to jednak, że tachograf stał się obowiązkowy w każdym pojeździe dostawczym o masie powyżej 2,5 tony. Zakres regulacji zależy przede wszystkim od rodzaju przewozu, DMC pojazdu lub całego zestawu oraz sposobu wykorzystania auta.

Których busów dotyczy obowiązek od 1 lipca 2026 roku?

Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 od 1 lipca 2026 roku obejmuje międzynarodowy transport drogowy rzeczy oraz przewozy kabotażowe wykonywane pojazdami lub zespołami pojazdów, których dopuszczalna masa całkowita przekracza 2,5 tony. W przypadku pojazdów dostawczych istotna jest więc nie tylko masa samego busa. Jeżeli ciągnie on przyczepę, pod uwagę bierze się DMC całego zestawu.

W praktyce przed wyjazdem trzeba sprawdzić kilka elementów:

• czy DMC pojazdu albo całego zestawu przekracza 2,5 tony,

• czy wykonywany jest międzynarodowy przewóz rzeczy lub kabotaż,

• czy dany transport nie podlega jednemu z przewidzianych w przepisach wyłączeń.

Samochód o DMC 2,4 tony może więc znaleźć się w zakresie przepisów, jeśli wraz z przyczepą przekroczy granicę 2,5 tony i jest wykorzystywany do objętego regulacją przewozu międzynarodowego. Z drugiej strony bus o DMC do 3,5 tony używany wyłącznie do krajowego przewozu rzeczy nie został objęty tym obowiązkiem wyłącznie z powodu swojej masy.

Nowe zasady odnoszą się do transportu rzeczy. Nie należy ich automatycznie przenosić na pojazdy przeznaczone do przewozu maksymalnie dziewięciu osób łącznie z kierowcą.

Tachograf zmienia więcej niż wyposażenie pojazdu

Po wejściu busa w zakres rozporządzenia kierowca podlega normom dotyczącym czasu prowadzenia, przerw i odpoczynków. Maksymalny dzienny czas prowadzenia wynosi co do zasady 9 godzin, przy czym dwa razy w tygodniu można go wydłużyć do 10 godzin. Po maksymalnie 4,5 godziny jazdy kierowca musi skorzystać z wymaganej przerwy.

To istotna zmiana dla firm, które wcześniej planowały trasy lekkimi pojazdami przede wszystkim według godzin załadunku i dostawy. Od lipca 2026 roku długość odcinka trzeba zestawić z dostępnym czasem jazdy kierowcy, koniecznymi przerwami oraz możliwością odebrania odpoczynku.

Tachografu nie używa się przy tym wyłącznie po przekroczeniu granicy. Jeżeli pojazd o DMC 2,5-3,5 tony realizuje objęty przepisami przewóz międzynarodowy lub kabotażowy, rejestracja aktywności kierowcy dotyczy całej trasy związanej z wykonywanym przewozem.

Jakie obowiązki pojawiają się wraz z tachografem?

Pojazdy objęte nowymi zasadami muszą być wyposażone w inteligentny tachograf drugiej generacji G2V2. Urządzenie powinno być prawidłowo zamontowane i skalibrowane, ale na tym obowiązki przedsiębiorstwa się nie kończą. Kierowca korzysta z karty kierowcy, a dane zapisane przez urządzenie stają się podstawą dalszej kontroli i rozliczeń.

W praktyce firma musi zorganizować m.in.:

• poprawną obsługę tachografu i kart kierowców,

• regularne pobieranie danych z kart oraz pamięci urządzenia,

• archiwizację plików i kontrolę ich kompletności,

• analizę czasu jazdy, innych aktywności, przerw i odpoczynków,

• uwzględnienie danych z tachografu przy rozliczaniu czasu pracy.

Aktualne zasady dotyczące tego, kiedy obowiązują tachografy w busach, opisuje również IdeaPro, centrum rozliczeń kierowców wspierające firmy transportowe w obszarze rozliczania czasu pracy: https://www.ideapro.pl/post/tachografy-w-pojazdach-od-2-5-tony-nowe-przepisy-od-lipca-2026-roku

Dane z tachografu trzeba regularnie pobierać

Wdrożenie tachografu nie kończy się po powrocie auta do bazy. Dane zapisane na karcie kierowcy oraz w pamięci urządzenia trzeba regularnie pobierać i przechowywać. Dla przedsiębiorstwa oznacza to stworzenie powtarzalnego procesu, w którym terminy odczytów nie zależą od pamięci jednej osoby.

Dane z karty kierowcy pobiera się co najmniej raz na 28 dni, natomiast dane z tachografu co najmniej raz na 90 dni. W praktyce odczyty mogą być wykonywane częściej, zwłaszcza gdy ułatwia to bieżącą kontrolę naruszeń i przygotowanie rozliczeń.

Znaczenie ma również prawidłowa obsługa urządzenia przez kierowcę. Błędne oznaczanie aktywności, brak wymaganych wpisów czy nieprawidłowe korzystanie z karty mogą powodować niezgodności widoczne później podczas analizy danych albo kontroli drogowej. Dlatego wprowadzenie tachografów do lekkiej floty oznacza zmianę nie tylko techniczną, ale również organizacyjną.

Nie każdy przewóz oznacza obowiązek tachografu

Przepisy przewidują wyłączenie dla określonych pojazdów lub zestawów o DMC przekraczającej 2,5 tony, lecz nieprzekraczającej 3,5 tony. Może ono znaleźć zastosowanie wtedy, gdy przewóz rzeczy nie jest wykonywany zarobkowo, odbywa się na potrzeby własne przedsiębiorstwa lub kierowcy, a prowadzenie pojazdu nie stanowi głównego zajęcia osoby kierującej.

Warunki te trzeba analizować łącznie. Inna będzie więc sytuacja przedsiębiorstwa transportowego realizującego odpłatne dostawy między państwami UE, a inna firmy wysyłającej pracownika busem z własnym wyposażeniem potrzebnym do wykonania usługi.

Po 1 lipca 2026 roku samo stwierdzenie, że pojazd ma mniej niż 3,5 tony, nie wystarcza już do określenia obowiązków. Decydujące jest zestawienie DMC pojazdu lub zespołu z rodzajem przewozu, przebiegiem trasy i charakterem wykonywanej działalności. Dopiero taka analiza pozwala ustalić, czy tachograf jest wymagany oraz jakie obowiązki dotyczą kierowcy i przedsiębiorstwa.