Pasja do astronomii może prowadzić do naprawdę imponujących odkryć. Wie coś o tym płońszczanin Adam Derdzikowski, koordynator Planetarium i Obserwatorium Astronomicznego w Płońsku, który może poszczycić się kolejnym sukcesem w tej dziedzinie nauki. Został on bowiem współodkrywcą planetoidy 2026 GB3, krążącej wokół Słońca w Głównym Pasie Planetoid.

- W październiku 2025 roku zacząłem poszukiwania planetoid w dwóch projektach - japońskim COIAS, który wykorzystuje 8,2 metrowy teleskop Subaru na Hawajach, a także amerykańskim The Daily Minor Planet, który działa na internetowej platformie edukacyjnej Zooniverse. Ten drugi projekt korzysta z teleskopów 1.5 m i 2,3 m działających w ramach naukowego projektu Catalina Sky Survey prowadzonego w obserwatorium na Mount Lemmon w Arizonie, który to projekt poszukuje planetoid zagrażających Ziemi, a także innych planetoid oraz komet - mówi redakcji portalu PwS Adam Derdzikowski. - Obydwa projekty pozwalają wszystkim chętnym na udział w badaniach i przeglądanie zdjęć w celu znalezienia ciał Układu Słonecznego, których nie wykryły automatyczne algorytmy. 

Cegiełka dołożona

- Gdy znajdziemy znany obiekt, wówczas obserwatorium publikuje pomiary jego pozycji, a nam jest przypisane autorstwo tego pomiaru. W ten sposób dokładamy swoją cegiełkę do lepszego poznania orbity danej planetoidy lub komety. Jeśli odkryjemy nowy obiekt, to obserwatorium zgłasza odkrycie, a nasze nazwisko jest podane jako obserwatora wykonującego pomiary, ale de facto jesteśmy traktowani jako współodkrywca. Najczęściej bowiem obiekty te są zgłaszane przez kilka osób. Zdarzają się jednak odkrycia indywidualne - kontynuuje popularyzator astronomii i historii nauki. - W moim przypadku odkrycie zostało dokonane na zdjęciach zamieszczonych w kwietniu w projekcie The Daily Minor Planet. Obiekt ma robocze oznaczenie 2026 GB3. Jest to tak naprawdę tymczasowe oznaczenie obiektu, dopóki nie otrzyma swojego stałego numeru.

2026 GB3 oznacza, że obiekt został odkryty w 2026 roku; litera G wskazuje na drugą połowę kwietnia, a B3 oznacza kolejność odkrycia w drugiej połowie kwietnia. Jak dowiadujemy się, planetoida została współodkryta razem z pięcioma innymi obserwatorami uczestniczącymi w tym projekcie. Informacja na ten temat ukazała się 8 maja na stronie projektu. 

Jest szansa na nazwanie obiektu 

- Za mniej więcej dwa tygodnie ukaże się zbiorczy cyrkularz Międzynarodowej Unii Astronomicznej wydawany przez Minor Planet Center, gdzie będzie więcej informacji.
Na razie znamy prowizoryczną orbitę tego ciała i jest ono typowym obiektem z Głównego Pasa Planetoid, ale o dość dużym nachyleniu orbity do płaszczyzny Układu Słonecznego. Ten typ określa się jako MBA IIIb. Być może za jakiś czas, gdy orbita ciała zostanie lepiej poznana, a obiekt dostanie stałe oznaczenie, nasza szóstka otrzyma szansę na nazwanie tego obiektu. Poszukamy jakiejś najlepszej, kompromisowej nazwy - zaznacza koordynator płońskiego planetarium i obserwatorium astronomicznego. 

Wskazana cierpliwość

Adam Derdzikowski dodaje, że aktualnie od początku jego poszukiwań przyznano mu pomiary pozycyjne dla jednej komety oraz około 60 planetoid. - To są oczywiście znane już obiekty. W sumie, oprócz tych obiektów, znalazłem około 450 innych, które będą z czasem weryfikowane. W przypadku planetoid jest to dość skomplikowana procedura, więc w niektórych przypadkach dowiem się czegoś za wiele miesięcy - wyjaśnia dalej. - W każdym razie te projekty są dostępne dla każdego i każdy może odkryć planetoidę, albo wnieść swój mały wkład do badań. A ja zawsze służę pomocą w nauce, która naprawdę jest prosta. Ale potrzeba do tego naprawdę dużej cierpliwości, bo efekty nie zawsze przychodzą szybko - kończy nasz rozmówca.