Choć wielu z nas wiosnę kojarzy dopiero z zielenią liści i wyraźnie cieplejszymi dniami, w lesie wszystko zaczyna się znacznie wcześniej. Przyroda nie kieruje się kalendarzem, lecz długością dnia, temperaturą i dostępem do światła. Dlatego pierwsze oznaki nowego sezonu pojawiają się wtedy, gdy ziemia jest jeszcze chłodna, a nocami wciąż zdarzają się przymrozki.
Jednymi z pierwszych zwiastunów wiosny są rośliny. Przebiśniegi, śnieżyce wiosenne czy zawilce potrafią rozpocząć wegetację bardzo wcześnie, wykorzystując światło docierające do dna lasu, zanim drzewa pokryją się liśćmi. Równolegle „budzą się” drzewa i krzewy wiatropylne. Leszczyna i olsza wypuszczają charakterystyczne bazie, uwalniając pyłek często jeszcze pod koniec zimy. To wyraźny sygnał, że przyroda wchodzi w nowy etap.
Wraz z roślinami ożywiają się także płazy. Żaby trawne i ropuchy, które zimowały w mule, norach lub pod warstwą liści, rozpoczynają wędrówki do zbiorników wodnych. Niejednokrotnie dzieje się to bardzo wcześnie, już w lutym lub na początku marca. Ich obecność przy stawach i rowach to jeden z najbardziej widocznych znaków, że przyroda powoli wychodzi z zimowego spoczynku.
Z pierwszymi cieplejszymi dniami pojawiają się również owady. Pszczoły, trzmiele czy niektóre muchówki wykonują tzw. obloty, czyli krótkie loty po zimowym okresie bezruchu. To moment niezwykle ważny dla całego ekosystemu, ponieważ rozpoczyna się proces zapylania kluczowy dla dalszego rozwoju roślin.
W świecie ssaków wiosenne przebudzenie przebiega różnie. Gatunki zapadające w sen zimowy, takie jak jeże, stopniowo wracają do aktywności, korzystając z zapasów energii zgromadzonych jesienią. Borsuki coraz częściej opuszczają nory, a drapieżniki, takie jak lisy, choć aktywne przez cały rok, wchodzą w okres intensywnego wychowu młodych.
Warto pamiętać, że wiosna w lesie nie pojawia się nagle. To proces rozłożony w czasie, który przebiega etapami. Najpierw budzą się rośliny i drobne organizmy, potem płazy i owady, następnie ptaki i ssaki. Dopiero na końcu drzewa liściaste rozwijają swoje korony, a las przybiera dobrze znaną, zieloną szatę.
Dlatego gdy wydaje się nam, że na wiosnę jest jeszcze za wcześnie, przyroda często jest już o krok dalej. Wystarczy uważnie spojrzeć na runo leśne, wsłuchać się w pierwsze dźwięki i obserwować drobne zmiany.
Las nie budzi się gwałtownie. On po prostu zaczyna żyć na nowo — po cichu i według własnego rytmu.
Autor: Katarzyna Dudek
Łowczy Okręgowy Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w Ciechanowie
ogłoszenie
